Het slotevent van het SUSANA-project vond plaats op 30 september in Brugge, waar onderzoekers, bedrijven, overheden en andere stakeholders samenkwamen. De centrale vraag was hoe voldoende zand kan worden voorzien voor toekomstige kustmaatregelen zonder de druk op mariene ecosystemen te verhogen. Tijdens het evenement werden de belangrijkste onderzoeksresultaten voorgesteld, aangevuld met internationale inzichten uit Nederland. Er werd ook vooruitgeblikt op de uitdagingen en kansen voor de verdere uitrol van nature-based solutions.
Nature-based solutions, zoals duinen en zandopspuitingen, spelen een steeds grotere rol in kustbeheer. Deze natuurlijke vormen van kustbescherming bieden bescherming tegen overstromingen en voordelen voor natuur, recreatie en klimaat, maar vereisen grote hoeveelheden zand. Binnen SUSANA werd onderzocht in hoeverre alternatieve sedimenten, afkomstig uit baggerwerken of infrastructuurprojecten, ingezet kunnen worden. De resultaten tonen aan dat duinvegetatie zich goed ontwikkelt op deze sedimenten, soms zelfs beter dan op traditioneel zand. Lokale omstandigheden zoals korrelgrootte, zoutgehalte en organisch materiaal zijn echter bepalend voor de geschiktheid van een sediment. Het onderzoek naar erosiebestendigheid toonde aan dat vegetatie een grotere invloed heeft dan het onderscheid tussen klassieke en alternatieve zandbronnen; enkel zeer fijne sedimenten vertonen hogere erosiegevoeligheid. Een enquête wees uit dat recreanten openstaan voor duurzamere zandbronnen mits heldere communicatie.
Het project onderzocht ook de beschikbaarheid van alternatieve bronnen zoals baggerspecie en materiaal van haven- en infrastructuurwerken. De grootste uitdaging ligt in het afstemmen van vraag en aanbod, waarvoor een doordachte aanpak rond opslag, planning en logistiek essentieel is. Daarnaast bracht SUSANA de ecologische impact van zandwinning op zee in kaart. De effecten variëren sterk per lokale omstandigheid en beïnvloeden de samenstelling van het bodemleven en de interactie tussen organismen en ecosystemen. Het project ontwikkelde risicokaarten om beleidsmakers te ondersteunen bij het maken van onderbouwde keuzes, waarbij naast technische en economische criteria ook de gevoeligheid van ecosystemen in acht moet worden genomen.
Een geïntegreerd model werd ontwikkeld om onderzoeksresultaten te bundelen, met aandacht voor ecosysteemdiensten op land en zee. Dit model maakt de gevolgen van verschillende keuzes rond zandwinning en -gebruik zichtbaar voor kustveiligheid, natuur, recreatie en visserij. Tijdens het slotevent deelden internationale sprekers ervaringen uit Nederland rond ecologisch slimme zandwinning en de opschaling van nature-based solutions. Er werd gepleit voor grootschalige demonstratieprojecten om technische, ecologische, logistieke en bestuurlijke uitdagingen te testen. SUSANA levert hiervoor een belangrijke basis met nieuwe kennis, aanbevelingen en instrumenten voor een duurzame kustinrichting.
De projectpartners bedanken iedereen die heeft bijgedragen aan het SUSANA-project en deelnam aan het slotevent. De opgedane kennis en inzichten vormen een waardevolle basis voor de verdere ontwikkeling van nature-based solutions en duurzame kustbescherming.
