Met een opvallende actie ruilt de kerstman zijn vertrouwde rode outfit tijdelijk voor oranje, de internationale kleur van nierkanker. Via deze campagne vragen medewerkers en urologen van het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende aandacht voor het belang van vroege opsporing. Een tijdige diagnose van nierkanker kan de behandelingsmogelijkheden en vooruitzichten aanzienlijk verbeteren, omdat de ziekte vaak lange tijd geen klachten veroorzaakt.
Nierkanker is een kwaadaardige aandoening waarbij niercellen ongecontroleerd groeien, meestal in de nierbuisjes. De nieren filteren het bloed, verwijderen afvalstoffen en spelen een rol bij de bloeddrukregulatie en de aanmaak van rode bloedcellen. Vaak kan men goed functioneren met één gezonde nier, wat belangrijk is bij de behandeling waarbij men probeert zoveel mogelijk gezond nierweefsel te behouden.
Kleine niertumoren veroorzaken zelden pijn of duidelijke klachten en worden vaak toevallig ontdekt tijdens onderzoeken om andere redenen. Ongeveer 60% van de niercelcarcinomen wordt zo ontdekt. Symptomen zoals bloed in de urine (hematurie), aanhoudende pijn in de zij, een voelbare zwelling, onverklaarbaar gewichtsverlies, vermoeidheid of koorts kunnen wijzen op nierkanker, maar ook op goedaardige aandoeningen. Bij gevorderde ziekte kunnen klachten door uitzaaiingen ontstaan.
Het risico op nierkanker neemt toe met de leeftijd en komt vaker voor bij mannen. Belangrijke vermijdbare risicofactoren zijn roken, overgewicht en hoge bloeddruk. Bij een kleine minderheid speelt erfelijke aanleg een rol. Echter, het hebben van risicofactoren betekent niet automatisch dat men de ziekte ontwikkelt.
Bij een vermoeden van nierkanker voert de uroloog onderzoeken uit zoals echografie, CT-scan of MRI om de grootte, locatie en eventuele uitbreiding van de tumor te beoordelen. Niet elke nierafwijking is kwaadaardig; er bestaan ook goedaardige tumoren. De behandeling, die individueel wordt bepaald, kan variëren van het behouden van de nier (partiële nefrectomie) tot het verwijderen ervan (radicale nefrectomie). Opties zoals actieve opvolging, ablatie of stereotactische radiotherapie zijn ook mogelijk. Bij uitgezaaide kanker worden systemische behandelingen zoals immunotherapie en doelgerichte geneesmiddelen ingezet.
De prognose hangt af van het stadium van de ziekte. Bij tumoren beperkt tot de nier is het 5-jaarsoverlevingspercentage 85% of hoger. Bij ingroei in de nierader daalt dit naar 35-60%, en bij uitzaaiingen is het slechts 10%. De behandeling evolueert voortdurend, met regelmatige updates in de Europese richtlijnen.
Zichtbaar bloed in de urine is altijd een reden voor medisch advies, ook als het eenmalig is of verdwijnt. De dienst Urologie van het AZ Sint-Jan biedt verder urologisch onderzoek en stelt een behandelplan op maat op. Vroegtijdige opsporing vergroot de genezingskansen en kan levens redden.
