Na twee jaar werk heeft De Vlaamse Waterweg nv een belangrijke mijlpaal bereikt in de Demervallei. De negen historische meanders tussen Betekom en Werchter zijn succesvol opnieuw verbonden met de Demer. De rivier kronkelt nu weer, wat de vallei beter wapent tegen zowel wateroverlast als droogte.
De oude rivierbochten werden dit voorjaar één voor één opnieuw aangetakt aan de Demer. Hiervoor werd de bestaande rivierloop op verschillende plaatsen smaller en minder diep gemaakt, en waar mogelijk werden de dijken verlaagd. Hierdoor kan de Demer bij hoge waterstanden water bufferen in de vallei. Vlak voor de monding in de Dijle in Werchter werd de Demerdijk over 100 meter verlaagd, waardoor water dat via de meanders en verlaagde dijken de vallei instroomt, terug kan vloeien naar de rivier zodra het peil daalt.
Deze ingrepen versterken de waterberging en helpen water langer vast te houden tijdens droge periodes. Bij hevige regen krijgt de rivier meer ruimte en kan de vallei tijdelijk water bergen. Bij lage waterstanden zorgen drempels in de rivier ervoor dat het waterpeil minder daalt, wat ook het grondwaterpeil ondersteunt. De werken leggen de basis voor natuurherstel, met meer natuurlijke grondwaterstanden die typische riviernatuur met natte bossen, moerassen en graslanden bevorderen.
Het herstel van de meanders verbetert de leefomgeving voor vissen, waterplanten en andere soorten, zoals de bittervoorn, grote modderkruiper, kamsalamander, bever en zwarte ooievaar. De rivierbochten zorgen voor meer variatie en zuurstof in het water.
De werken omvatten ook aangepaste recreatieve voorzieningen. Een nieuwe wandel- en fietsroute volgt het tracé van de vroegere scheepstrekkersweg tussen Betekom en Werchter. Net stroomafwaarts van de Betekombrug werd een nieuwe uitstapplaats voor peddelsporters aangelegd.
“"Met deze negen herstelde meanders geven we de Demer opnieuw de ruimte om als een natuurlijke rivier door de vallei te stromen. Dat maakt de omgeving beter bestand tegen wateroverlast én droogte, versterkt de riviernatuur en verhoogt tegelijk de belevingswaarde van de Demervallei. Dit project toont hoe waterveiligheid, natuurherstel en recreatie elkaar kunnen versterken."
Met de aansluiting van de negen meanders is een belangrijke fase van het Sigmaplanproject Demervallei afgerond. Binnen dit project wil De Vlaamse Waterweg nv uiteindelijk een dertigtal historische meanders opnieuw verbinden met de Demer tussen Diest en Werchter.
