Binnen het Vlaamse project Reshape-D worden de komende zes jaar, tot 30 juni 2032, maatregelen uitgevoerd in de Dendervallei. Het doel is om water langer vast te houden, natte natuur te herstellen en de vallei weerbaarder te maken tegen extreme weersomstandigheden. Het project startte officieel op 1 juli 2026 en wordt medegefinancierd door het LIFE-programma van de Europese Unie met 8,45 miljoen euro, op een totaalbudget van 25,8 miljoen euro.
De Dender stroomt door een heuvelachtig landschap, wat kan leiden tot wateroverlast bij hevige regenval en een tekort aan water tijdens droge periodes. Reshape-D wil dit opvangen door de bodems opnieuw als een natuurlijke spons te laten functioneren. Het project bouwt voort op eerdere plannen zoals het Strategisch Plan Ruimte voor Water Dendervallei en het actieprogramma Groenblauwe Denderflanken.
De uitvoering is in handen van het Departement Omgeving, het Agentschap voor Natuur en Bos, De Vlaamse Waterweg nv, de provincie Oost-Vlaanderen, Workroom vzw en de Vlaamse Milieumaatschappij, die ook de coördinatie verzorgt. Er wordt ook samengewerkt met partners uit Vlaanderen, Wallonië en Nederland.
Een belangrijke ambitie is het creëren van ongeveer 800 hectare natte natuur en overstromingsgebied. Mogelijke ingrepen omvatten het herstellen van valleibodems, het beperken van de drainerende werking van grachten en het herstellen van water- en natuurverbindingen. Dit moet niet alleen de weerbaarheid tegen waterextremen verhogen, maar ook leefgebied creëren voor planten en dieren.
Pilootgebieden voor grootschalig valleiherstel zijn de vallei van de Molenbeek en de Rijt tussen Zandbergen (Geraardsbergen) en Appelterre (Ninove), en de Bellebeekvallei op de grens van Liedekerke en Affligem. In Zandbergen wordt de Molenbeek aangesloten op de Rijt, wat de waterbeschikbaarheid en doorstroming verbetert. In de Bellebeekvallei wordt een nieuwe koker gebouwd en gezuiverd rioolwater gebruikt om een moerasgebied te voeden, terwijl de beek ook weer meanders krijgt.
De opgedane ervaringen uit deze gebieden zullen kennis opleveren voor andere delen van de Dendervallei en vergelijkbare valleigebieden in Vlaanderen en Europa. Het project benadrukt een geïntegreerde aanpak waarbij overheden, lokale besturen, landbouwers, natuurorganisaties, bedrijven en inwoners samenwerken via infosessies, workshops en participatietrajecten.
