De conferentie, die midden in het VN-Decennium van de Oceaan (2021–2030) valt, brengt experts samen om de balans op te maken van de toestand van het mariene leven wereldwijd. De oceaan bevindt zich op een kruispunt, met zowel systemische bedreigingen als enkele successen. Grote, charismatische dieren krijgen veel aandacht, maar veel meer soorten dreigen onopgemerkt te verdwijnen, met name onder de kleine en weinig bekende ongewervelde oceaandieren.
De 7de editie van de WCMB is een organisatie van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ), dat ook instaat voor de technische infrastructuur en het beheer van het Wereldregister Mariene Soorten (WoRMS). Dit register, met meer dan 250.000 bekende mariene soorten, vormt de basis voor onderzoek naar mariene biodiversiteit. Jaarlijks worden ongeveer 2000 nieuwe soorten ontdekt, met schattingen van het werkelijke aantal mariene organismen die oplopen tot 2 miljoen. Echter, habitats verdwijnen nog voor ze grondig onderzocht zijn, door vervuiling, kustontwikkeling, visserij en invasieve soorten. Populaties van weekdieren, die een vijfde van alle bekende mariene soorten uitmaken, zijn de afgelopen 25 jaar wellicht niet meetbaar veranderd, ondanks de ontdekking van bijna 500 nieuwe soorten per jaar. Philippe Bouchet, expert weekdieren, merkt op: "Er zijn nu meer beschermde gebieden, maar tegelijkertijd blijft de toestand van de niet-beschermde oceaangebieden verslechteren. Het meest getroffen zijn estuaria."
Ellen Pape, ecologe gespecialiseerd in diepzee-nematoden, voegt toe over de microscopisch kleine wormpjes: "Is er nog heel veel dat we niet weten, wat resulteert in het grootste aantal onbeschreven soorten en zeer weinig kennis over hun verspreiding en geografisch verspreidingsgebied, vooral in de diepzee (> 200 m waterdiepte)."
Ondanks de toenemende druk op mariene biodiversiteit, is de achteruitgang niet alomvattend of onomkeerbaar. Natuurbehoudsinspanningen en effectief beschermde mariene gebieden tonen aan dat populaties zich kunnen herstellen. Het Living Planet Report van het WWF meldt echter een gemiddelde afname van 59% in gemonitorde populaties van mariene gewervelde dieren. De Rode Lijst van de IUCN geeft aan dat 38% van de haaien, roggen en chimaera’s, en 44% van de rifvormende koraalsoorten met uitsterven bedreigd zijn. Mariene hittegolven ondermijnen het herstel van koraalriffen wereldwijd.
Bert Hoeksema, koraalexpert, verklaart: "Dit geldt met name voor soorten die in ondiep water en op riffen leven, als gevolg van koraalverbleking, nieuwe ziekten, vervuiling, uitbraken van koraaletende dieren, oogst voor de aquariumindustrie en concurrentie met invasieve soorten. Veel soorten koraalgebonden organismen worden eveneens bedreigd als hun gastheer-koraalsoort verdwijnt.“ De VN World Ocean Assessment en het IPBES-rapport noemen klimaatverandering, overexploitatie, vervuiling en aantasting van leefgebieden als belangrijke bedreigingen. Oceaanverzuring en zuurstofverlies versterken deze druk.
Marymegan Daly, expert zeeanemonen, stelt: "Diepzeeanemonen worden ernstig bedreigd, terwijl hun diversiteit nog slecht in kaart is gebracht en veel soorten alleen voorkomen in zeer beperkte en bedreigde habitats. Soorten in ondiep water, in zeegras- en kelphabitats, ondervinden druk van habitatverlies, zeespiegelstijging en klimaatverandering.” Gezonde mariene ecosystemen zijn cruciaal voor visserij, kustgemeenschappen, klimaatregulatie en kustbescherming. Gecoördineerde actie is nodig om de systemische druk aan te pakken en biodiversiteitsverlies tegen te gaan.
De oceaan heeft ons laten zien dat herstel mogelijk is. De uitdaging is nu om daar de regel van te maken in plaats van de uitzondering.
In het kader van de conferentie wordt op 18 november 2026 om 20:00 uur de documentaire How Deep Is Your Love vertoond in het Concertgebouw Brugge. Deze film verkent de biodiversiteit van de diepzee en de bedreigingen door diepzeemijnbouw.




