KU Leuven-onderzoek onthult hoe octopusbrein vorm krijgt

Speciale hulpcellen organiseren de ontwikkeling van het complexe brein van octopussen, wat nieuwe inzichten biedt in de evolutie van intelligentie.

Generieke afbeelding van een complexe, abstracte neurale netwerkstructuur met gloeiende knooppunten en verbonden paden, die een geavanceerd brein voorstellen, tegen een donkere, licht vervaagde achtergrond. Focus op de ingewikkelde patronen en het gevoel van geavanceerde biologische berekeningen. Vlaamse esthetiek.
AI

Generieke afbeelding van een complexe, abstracte neurale netwerkstructuur met gloeiende knooppunten en verbonden paden, die een geavanceerd brein voorstellen, tegen een donkere, licht vervaagde achtergrond. Focus op de ingewikkelde patronen en het gevoel van geavanceerde biologische berekeningen. Vlaamse esthetiek.

Onderzoekers van KU Leuven hebben ontdekt dat speciale hulpcellen, gliale cellen genaamd, een organiserende rol spelen in de vroege ontwikkeling van het brein van octopussen, wat verschilt van de menselijke hersenontwikkeling.

Octopussen staan bekend om hun opmerkelijke intelligentie, met een brein dat qua omvang vergelijkbaar is met dat van kleine zoogdieren. Wetenschappers van KU Leuven hebben de ontwikkeling van dit complexe brein in kaart gebracht en ontdekten dat gliale cellen, normaal bekend als ondersteunende hulpcellen, bij octopussen een leidende rol spelen. Deze cellen zijn al aanwezig voordat de zenuwcellen worden gevormd en sturen de aanleg van de hersenstructuur aan.
In tegenstelling tot bij gewervelde dieren, waar zenuwcellen de eerste ontwikkeling sturen, lijken de gliale cellen bij octopussen de 'wegen' en 'richtingaanwijzers' aan te leggen voordat de zenuwcellen arriveren. Dit suggereert dat complexe hersenen tijdens de evolutie op verschillende manieren kunnen ontstaan. De bevindingen, gepubliceerd in Current Biology, bieden nieuwe inzichten in de evolutie van intelligentie.
Hoewel vergelijkbare gliale cellen ook bij andere weekdieren zijn gevonden, hebben ze daar niet dezelfde organiserende functie als bij de octopus. Dit wijst erop dat de gliale cellen in de evolutie een crucialere rol hebben gekregen. Het onderzoeksteam, onder leiding van professor Eve Seuntjens, wil nu de communicatie tussen deze cellen en jonge zenuwcellen verder onderzoeken.
“

"We zien dat deze cellen al vroeg aanwezig zijn en de aanleg van het brein mee organiseren. Het lijkt alsof ze eerst de wegen, richtingaanwijzers en infrastructuur aanleggen voordat de zenuwcellen arriveren."

Eve Seuntjens · Professor ontwikkelingsbiologie aan KU Leuven
Het onderzoek, een samenwerking tussen KU Leuven, het Vlaams Instituut voor Biotechnologie, de University of California Davis, het Centro Oceanográfico de Canarias en de University of Vienna, werd financieel ondersteund door verschillende instanties, waaronder KU Leuven en het Europese Horizon 2020-programma.
Informatie opgesteld op basis van de officiële bron: KU Leuven — Nieuws (16/11/2026)