Sensoren monitoren verzilting in Moervaart

Nieuw sensorennetwerk brengt verspreiding van zout water in kaart om waterbeheer te verbeteren.

Generieke afbeelding van een netwerk van sensoren in troebel water, met op de achtergrond een wazig Vlaams landschap.
AI

Generieke afbeelding van een netwerk van sensoren in troebel water, met op de achtergrond een wazig Vlaams landschap.

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) heeft samen met partners een netwerk van sensoren geplaatst om de verzilting in en rond de Moervaart beter te monitoren. Dit initiatief, in samenwerking met de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie (VNSC), moet inzicht geven in de verspreiding van zout water en helpen bij het beheer van het watersysteem.

Verzilting is een groeiend aandachtspunt voor het waterbeheer. Om de verspreiding van zout water in en rond de Moervaart beter te volgen, heeft de VMM samen met verschillende partners een sensorennetwerk geïnstalleerd dat het zoutgehalte continu meet. Dit gebeurt op vraag van de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie (VNSC), die samenwerkt aan duurzaam beheer van het Schelde-estuarium en de verziltingsproblematiek in het Kanaal Gent-Terneuzen.
De aanleiding voor het onderzoek zijn de droogte en veranderingen in het watersysteem, zoals de ingebruikname van de Nieuwe Sluis in Terneuzen. Hierdoor kan zout water vanuit het Kanaal Gent-Terneuzen verder landinwaarts dringen, tot in de Moervaart en haar zijwaterlopen. Om deze evolutie te begrijpen, zijn meetpunten ingericht.
Conductiviteitsensoren meten het zoutgehalte. Op sommige locaties wordt zowel op ondiepe als diepere punten gemeten, wat onderzoekers en waterbeheerders een gedetailleerd beeld geeft van de zoutverspreiding door kanaaldruk en scheepsgolven, en de effectiviteit van verzoetingsmaatregelen. Naast vaste meetpunten zijn er ook zes mobiele stations ingezet om de uitbreiding van verzilting richting de Zuidlede en het Kanaal van Stekene na te gaan.
De eerste resultaten van de zomer van 2026 tonen uitzonderlijke zoutdruk met piekwaarden tot 20 maal hoger dan normaal, en een ongewoon lange periode van verhoogd zoutgehalte, in tegenstelling tot de vroegere kortdurende pieken.
De meetgegevens helpen waterbeheerders bij het opvolgen van de zoutverspreiding in de Moervaart en zijlopen, wat belangrijk is voor de bescherming van zoetwaternatuur en soorten. Ze brengen ook risico's voor landbouwcaptaties in kaart en vormen een basis voor het evalueren van beheerkeuzes en het verkennen van maatregelen tegen verzilting en droogte. De actuele meetgegevens bieden een belangrijke meerwaarde voor het dagelijkse waterbeheer.
De meetgegevens vormen een basis voor toekomstige maatregelen en de verdere opvolging van verzilting in de Moervaartvallei, een actie die de VNSC naar voren schuift. Het project sluit aan bij de bredere expertise van de VMM rond verziltingsmonitoring, ook in de kustregio en de Westhoek.
Informatie opgesteld op basis van de officiële bron: VMM — Vlaamse Milieumaatschappij (Nieuws) (19/11/2026)