Onderzoekers van UCLL hebben een jaar lang samengewerkt met Limburgse jongeren, begeleiders en organisaties om te achterhalen welke factoren een begeleidingstraject succesvol maken voor jongeren die moeilijk aansluiting vinden bij onderwijs of werk. De resultaten van dit onderzoek, dat deel uitmaakt van de onderzoekslijn Inclusive Society van UCLL en ondersteund werd door Limburg Sterk Merk (LSM), werden voorgesteld tijdens een netwerkevent in de Social Tech Hub op de UCLL-campus in Hasselt.
Het onderzoek verzamelde inzichten van 20 jongeren en 52 begeleiders uit 26 Limburgse organisaties. Deze bevindingen leiden tot concrete aanbevelingen voor professionals die werken met jongeren die kampen met maatschappelijke uitsluiting. In Vlaanderen bevindt ongeveer 7 procent van de jongeren tussen 18 en 25 jaar zich in een NEET-situatie (Not in Education, Employment or Training). Jongeren met een lagere scholingsgraad of migratieachtergrond lopen een verhoogd risico, net als jongeren die ongekwalificeerd uitstromen uit het secundair onderwijs.
Een cruciaal inzicht uit het onderzoek is dat jongeren zelf het best kunnen aangeven wat voor hen werkt. Het onderzoeksteam gebruikte daarom methodieken zoals wandelinterviews en podcasts om dicht bij de leefwereld van de jongeren te blijven. De gesprekken toonden aan dat succesvolle begeleiding niet enkel afhangt van het aanbod, maar vooral van hoe jongeren zich gehoord, gezien en versterkt voelen. Een begeleider die vertrouwen, veiligheid en geloof uitstraalt, is essentieel, nog voor het aanbod van een vacature of opleiding.
“"Een traject werkt niet alleen door het aanbod, maar vooral wanneer een jongere vertrouwen, veiligheid en geloof van een begeleider ervaart. Het begint dus niet bij die vacature, opleiding of verplicht traject… maar bij het vertrouwen, het gevoel van veiligheid en een begeleider die naast die jongere blijft staan."
“"Iemand die luisterde, mij begreep en het gevoel gaf dat ik er niet alleen voor stond, was het allerbelangrijkste voor mij. Ik wou niet voor de zoveelste keer beoordeeld worden."
Het onderzoek identificeerde vijf succesfactoren: eigenaarschap en autonomie van de jongere, een sterke en kwaliteitsvolle begeleidingsrelatie in een veilige omgeving, aandacht voor praktische randvoorwaarden, betrokkenheid van het netwerk rond de jongere, en een positief toekomstperspectief waarin dromen en ambities ruimte krijgen.
Het project kwam tot stand in samenwerking met Limburgse organisaties uit welzijn, jeugdwerk, onderwijs en de arbeidsmarkt, en 16 student-onderzoekers van UCLL. Door methodieken zoals wandelinterviews en podcasts konden de onderzoekers de leefwereld van jongeren beter begrijpen. UCLL wil met deze resultaten professionals concrete handvatten bieden om jongeren beter te ondersteunen en duurzaam te versterken op hun weg naar onderwijs, opleiding of werk.
