Drie ontwerpteams hebben vandaag hun toekomstbeelden voor de corridor tussen Lier en Herentals gepresenteerd na een driedaagse ontwerpweek. Deze oefening, uitgevoerd in opdracht van de provincie Antwerpen en de Universiteit Antwerpen, onderzocht hoe mobiliteit, infrastructuur, dorpskernen en open ruimte beter op elkaar kunnen worden afgestemd in een gebied met diverse uitdagingen.
De ontwerpers kregen de vrijheid om hun visie op de corridor uit te werken en nieuwe mogelijkheden te verkennen, aangezien er geen concrete uitvoeringsopdracht voorligt. Ze verdiepten zich in de complexiteit van de corridor, brachten mobiliteit, wonen, recreatie, landbouw en bovenlokale ontwikkelingen in kaart, en onderzochten hun onderlinge beïnvloeding. Elk team koos een ander alternatief voor het sluiten van spoorwegovergangen, met de centrale vraag naar kansen voor een duurzame modal shift en sterke dorpskernen.
"De ontwerpteams tonen hoe keuzes op het vlak van mobiliteit doorwerken in de ruimtelijke ontwikkeling van een hele regio. Dat levert inzichten op die je niet krijgt wanneer je elk project afzonderlijk bekijkt. Net daarom is ontwerpend onderzoek zo waardevol."
De teams onderzochten hoe nieuwe ongelijkgrondse kruisingen voor fietsers en voetgangers verbindingen over het spoor kunnen creëren. Ze werkten eerst een visie uit voor de volledige corridor en zoomden daarna in op de kansen voor de verschillende kernen. Een team focuste op het sluiten van alle overwegen voor gemotoriseerd verkeer, met aandacht voor doorwaadbaarheid voor fietsers en voetgangers en koppeling aan multimodale knooppunten. Een ander team zag het sluiten van overwegen als strategische filter voor gemotoriseerd verkeer, wat kansen biedt voor kernversterking en actieve verplaatsingen in Nijlen en Bouwel. Het derde team benaderde de overgangen als multimodale schakels, met aandacht voor de identiteit van elke kern.
Ook de stationsomgevingen kregen aandacht. Voor de stations van Kessel en Bouwel werden ideeën uitgewerkt om deze locaties sterker te verankeren in het mobiliteitsnetwerk. In Nijlen werd verkend hoe de publieke ruimte meer ruimte kan bieden aan actieve verplaatsingen, gecombineerd met vergroening en kansen voor horeca.
"Wie zich verplaatst, denkt niet in beleidsdomeinen. De voorstellen van deze week vertrekken vanuit het dagelijkse leven van inwoners en tonen hoe bereikbaarheid en leefkwaliteit elkaar kunnen versterken."
Vertegenwoordigers van betrokken steden en gemeenten, Infrabel, het Departement Omgeving en Mobiliteit van Vlaanderen, kennisinstellingen en provinciale diensten waren aanwezig op het slotmoment. Hun expertise draagt bij aan een rijker beeld van de kansen voor de regio. "Dit is de kracht van ontwerpend onderzoek, het biedt inspiratie en opent de blik naar nieuwe oplossingspaden," aldus een woordvoerder. De toekomstbeelden zijn bedoeld als inspiratie voor verdere beleidskeuzes en gesprekken, niet als concrete uitvoeringsplannen.
De inzichten vormen een basis voor gesprekken met partners zoals Infrabel, NMBS, De Lijn en het Agentschap Wegen en Verkeer. Ontwerpend onderzoek maakt toekomstige situaties zichtbaar door ideeën uit te werken in beelden, kaarten en ontwerpen. Besturen van Grobbendonk en Bouwel kijken uit naar deze ideeën, omdat het spoor geen barrière mag vormen in de Kempen en er kansen liggen om de bereikbaarheid te versterken via slimme en veilige verbindingen voor fietsers en voetgangers.
Naast de inhoudelijke resultaten biedt de Planathon jonge ontwerpers de kans om een week lang te werken aan een concrete opgave uit de praktijk. De Planathon is een initiatief van de provinciale diensten Ruimtelijke Planning en Mobiliteit en sluit aan bij het Provinciale Beleidsplan Ruimte en de mobiliteitsstudie Zuiderkempen. De ontwerpweek bouwt voort op eerder onderzoek van studenten Architectuur van de Universiteit Antwerpen naar spoorwegovergangen langs de spoorlijn tussen Lier en Herentals.
