Het college van Antwerpen heeft vandaag de ‘Ontwikkelingsvisie R1 Zuid’ goedgekeurd. Deze visie schetst een mogelijk toekomstig ontwikkelingsscenario voor een veiligere en compactere zuidelijke Ring, inclusief bijna 4 kilometer overkapping. De visie werd uitgewerkt door het team van intendant Alexander D'Hooghe, in samenwerking met de partners van het Toekomstverbond. Voor de stad Antwerpen dient deze visie als toetsingskader voor toekomstige investeringen en kan ze geïntegreerd worden in de uitbreiding van het Strategisch Ruimteplan Antwerpen. De stad wil de inzichten ook maximaal benutten voor de volgende deelprojecten binnen het Ringpark Groene Vesten.
Het Toekomstverbond, gesloten in 2017 tussen de Vlaamse overheid, stad Antwerpen, Havenbedrijf Antwerpen en de burgerbewegingen stRaten-generaal, Ademloos en Ringland, beoogt de Antwerpse Ring rond te maken met de Oosterweelverbinding en de auto's ondergronds te sturen via overkappingen. Dit moet zorgen voor betere mobiliteit, meer groen en schonere lucht in Antwerpen.
Met de Oosterweelverbinding in aanbouw en de overkapping van de noordelijke Ring in de vergunnings- en uitvoeringsfase, markeert de goedkeuring van deze ontwikkelingsvisie een nieuwe mijlpaal voor de zuidelijke Ring (R1 Zuid). Een ontwikkelingsvisie is een toekomstgerichte studie die beschrijft hoe een gebied zich kan ontwikkelen. Deze visie toont hoe de R1 Zuid veiliger, vlotter en compacter kan worden ingericht, wat ruimte vrijmaakt voor bijna 4 kilometer bijkomende overkapping, drie nieuwe Ringparken en verbindingen tussen buurten.
Alexander D'Hooghe, intendant, benadrukt dat dit een belangrijke mijlpaal is: “Na Oosterweel en de noordelijke Ringparken tonen we nu ook voor de zuidelijke Ring dat een vlotter, compacter en veiliger verkeerssysteem voor Vlaanderen en meer leefbaarheid voor Antwerpen hand in hand gaan. Er komen een aantal grote en beloftevolle overkappingen bij. Volgende stap is om een roadmap voor de toekomst uit te werken.”
De R1 Zuid is een cruciale verkeersader voor Vlaanderen, essentieel voor goederen-, diensten- en personenvervoer en de verbinding van de haven met Europa. De bereikbaarheid van Antwerpen beïnvloedt direct de economische welvaart van Vlaanderen. De Ring, ooit aan de rand van de stad, ligt nu te midden van woonwijken, scholen en sportterreinen. De visie vertrekt vanuit een vereenvoudigd verkeerssysteem, mogelijk gemaakt door de Oosterweelverbinding, wat leidt tot minder complexe weefbewegingen en een veiliger doorstroming.
Koen Kennis, Antwerps schepen voor mobiliteit, voegt toe: “Met deze ontwikkelingsvisie ligt er nu ook voor R1 Zuid een technisch onderbouwd toekomstbeeld. Oosterweel verandert de verkeersstromen en creëert nieuwe mogelijkheden voor overkappingen, Ringparken en verbindingen tussen wijken. Mobiliteit en leefbaarheid komen hier samen, waar we met De Grote Verbinding al jaren aan werken.”
De eenvoudigere inrichting van de Ring kan ruimte vrijmaken voor nieuwe overkappingen en fiets- en voetgangersbruggen. Drie nieuwe Ringparken – Ringpark De Knoop, Ringpark Groot Brialmont en Ringpark Mastvest – zouden kunnen ontstaan, met ruimte voor groen, waterbuffering, sport en ontmoeting, en kansen voor nieuwe woningen en voorzieningen.
Manu Claeys van stRaten-generaal benadrukt de succesvolle co-creatie: “Ze bewijst opnieuw dat co-creatie tot de beste resultaten leidt. Door samen te blijven bouwen aan een gedragen plan, ligt er nu een technisch onderbouwd voorstel dat alle partners mee onderschrijven.” Peter Vermeulen van Ringland voegt toe dat ze tevreden zijn over het engagement om te werken aan een maximaal overkapte Ring, wat de levenskwaliteit, volksgezondheid en klimaatadaptatie ten goede komt.
De Ontwikkelingsvisie R1 Zuid is een stip aan de horizon die Vlaanderen en stad Antwerpen een kompas geeft voor toekomstige investeringen. Een belangrijke volgende stap is het uitwerken van een uitvoeringslogica die ingrepen koppelt aan geplande projecten, met duidelijke fasering en financiering. Dit traject, inclusief vergunningen, wordt de komende jaren doorlopen.
De stad Antwerpen legt principes vast als toetsingskader voor toekomstige investeringen en neemt de visie op in de uitbreiding van het Strategisch Ruimteplan Antwerpen (SRA). Ook wordt ingezet op de deelprojecten binnen Ringpark Groene Vesten, met maximale rekening houdend met de inzichten uit de ontwikkelingsvisie.
Op zaterdag 24 oktober 2026 organiseren stad Antwerpen, Vlaanderen, Lantis en de burgerbewegingen opnieuw een Ringdag in het Crowne Plaza hotel. Deze editie focust op de toekomst van de zuidelijke Ring, met een stand van zaken over de Ringparken, de Scheldebrug, en een kijkje op de werf van Pomppark Zuid. Het volledige programma is te vinden op degroteverbinding.be/ringdag.
